2000-2001 dönemlerinde Apple'ın kendisi de derleyici olarak GCC kullanmaya başladığı için Mac OS X'de GCC kurmak oldukça kolay bir şey. Yapmanı gereken ilk şey Apple Developer Connection sitesine üye olmak. Burada geleneksel bir form dolduruyorsunuz. Apple'ın merak ettiği önemli bir şey herhangi bir üniversitede öğrenci durumunuz olup olmadığı. Arkasından geliştirici olarak ne yaptığınızı soran çok basit ve çok hoşuma giden bir anket hazırlamışlar. Programlama dili ve benzeri detaylara hiç girmemişler. Kimin için, hangi tür yazılımları hangi işletim sistemlerinde yazdığınızı öğrenmek onlara yetiyor.

Bir kez Apple Developer Connection (ADC) üyesi olunca, çok çeşitli araçları indirebiliyorsunuz. Bunlar arasında Mac OS X çekirdeği için hata ayıklayıcı gibi şeylerden türlü türlü SDK'lara kadar çok farklı paketler var. Elbette benim esas ilgimi çeken XCode aracı. Yalnız dikkat edilecek bir şey var. Bu araç ekleri vs ile yaklaşık 1.2 GB boyutundaki bir paket ile geliyor. Yani tek başına GCC kurmak isteseniz dahi, önce bütün araç paketini çekmeniz sonra da kurulum sırasında sadece GCC'yi çekmeniz gerekiyor.

Uzun bir indirme ve bir kaç tıklama sonrasında XCode'u kurunca /usr/bin/gcc adresinde GCC kurulmuş oluyor.

UFS biçimli diskimi Pardus'da bağlayıp verileri diskten diske taşıdıktan sonra, USB diskimi Gparted kullanarak kolayca EXT2 olarak biçimlendirdim. Şimdi hemen gelebilecek olan soru neden EXT3 olmadığı olabilir. Aslında EXT2 ve EXT3 arasında bir fark yok. Çok kabaca ele alırsan EXT3, EXT2'nin günlüklü çalışan hali ve her zaman bir EXT3 bölümünü EXT2 olarak bağlamak mümkün. Ancak bazı EXT2 araçları gene de EXT3 ile sorun yaşayabiliyor. Mac OS X üzerinde çeşitli EXT3 araçları bulsam da ben kendimi sağlama almak adına EXT2 olarak biçimlendirdim. Hem yedek almak için kullanacağım diski çok sık kullanmayacağım için günlük özelliği de çok önemli olmayacaktır.

Bu durumda ilk işim Mac OS X'in desteklediği dosya sistemlerini bulmak oldu. EXT2'yi doğrudan desteklemesini beklemiyordum ama gene de bir şansımı deneyeyim dedim. Görülen o ki, bir Max OS X kurulumunda desteklenen dosya sistemlerinin listesini elde etmek kolaymış.

BoraAir:~ boragungoren$ ls /System/Library/Filesystems/
AppleShare cd9660.fs hfs.fs ntfs.fs ufs.fs
URLMount cddafs.fs msdos.fs smbfs.fs webdav.fs
afpfs.fs ftp.fs nfs.fs udf.fs zfs.fs
BoraAir:~ boragungoren$

Fena bir liste değil ama yine de benim derdimi çözmedi. Bunlara EXT2 ve/veya EXT3 desteğini ekletmem gerekli.

İlk bulduğum proje ext2fsx projesiydi. Ama projenin belgelerini kurcalayınca OS X 10.4 ve üzeri sürümlerde desteklenmediğini öğrendim. Bu de benim 10.5 sürümlü (Leopard) OS X için çözüm olmadığını gösteriyordu.

İkinci bulduğum çözüm ise çok daha şık bir çözüm gibi gözüküyordu. Bir Google projesi olan MacFUSE

Ben de herkes gibi nasıl yaparım sayfasını referans aldım. Burada eğer projeyi koddan çekip derlemek istemiyorsanız buradaki rehberi okuyun diyordu. Oldukça komik bir durum çünkü kısa rehber çok kısaydı ve aslında istense nasıl yaparım belgesine eklenebilirdi. Böylece sadece kurulum dosyasını indirdim. Kurulum dosyası OS X'de adet olduğu üzere aslında kendinden menkul bir disk bölümü ve içinde duran MacFUSE.pkg dosyasına çift tıklayınca kurulum aracı açıldı. Toplam 2,1 MB gibi küçük bir yer kaplayan uygulama kuruldu ve aracıma sahip oldum. Bunu da aşağıdaki biçimde kontrol etmek mümkün oldu.

BoraAir:/ boragungoren$ ls /Library/Filesystems/
fusefs.fs
BoraAir:/ boragungoren$

Bütün bunlar olurken, buradaki videoyu da izledikten sonra oldukça tatmin olmuş durumdaydım. Videoda Picasa ile konuşan ve oradaki fotoğraf albümlerini birer yerel dizin gibi gösteren bir dosya sistemi bile örnekleniyordu. Mac OS X'de her şeyin kolayca kurulması da insana ayrı cesaret veriyordu.

Herhalde her şey bitmiştir diyerek hevesle USB diskimi bağladım. Mac OS X, doğal olarak EXT2 dosya sistemini tanımadığı için otomatik bağlama yapmadı. Ben de FUSE ile bağlamak için bir terminal açtım.

OS X'de değişik dosya sistemlerini bağlamak için mount_ arkasından dosya sistemi adı yazılan biçimde komutları kullanırsınız. Ben de mount_fusefs komutunu aradım. Bir şeyler eksik olmalıydı. Biraz araştırınca emin oldum. Elbette eksikti. Ext2Fuse projesi de bu eksiği gidermek içindi zaten. Linux için olan ve 2008 yılı itibarı ile SF.net içinde Alpha aşamasında olan bir proje de olsa, Mac OS X'de derlemekte ne zorluk olabilirdi ki? :)

Hemen ext2fuse-src-0.8.1.tar.gz dosyasını indirdim ve açtım. İçinde alıştığımız configure betiğine ek olarak install-sh adında bir betik ve bir de README dosyası da olan bir projeydi. Hemen biraz okuduktan sonra ./configure dedik ve ilk hata mesajlarımızı aldık.

Evet, meraklısına sürpriz. Sıfırdan kurulan Mac OS X'de awk ve C derleyicisi hazır gelmiyor. Bunları elinizle kurmanız gerekli. Ben daha çok Java ile uğraştığım için JDK ve Eclipse'i kolayca kurmuş olmam bana yetmişti ama şimdi awk ve C/C++ için araçlar kurmak da gerekecek.

Demek ki neymiş, Linux ile daima hazır kurulu gelen - yada en fazla iki satır komut ile kurulan - onlarca, yüzlerce geliştirme aracının bir nedeni varmış. :) Neyin ne zaman gerekeceği belli olmuyormuş.

Yetişecek işlerin de olduğunu düşünerek - bugünlük ara verdim.

Bir kaç gün içinde - işlerden boş vakit bulunca- bunları kurup, ext2fuse ile çalışmaya devam edeceğim. Bakalım önce Mac OS X içinde, sonra da Mac OS X'den sanallaştırarak çalıştırılan bir Linux'dan (elimin altında daima Pardus ve Ubuntu Server duruyor) erişmeye çalışacağım. Önce sıradan bir kullanımda MacFUSE ne kadar performanslı görelim, daha sonra EXT2 dosya sistemi ayarları ile denemeler de yapabilirim.

Bunları halledeyim daha neler neler yapacağım.

Hem Linux hem Mac OS X kullanırken, harici diskleri kullanmak biraz dikkat istiyor. Mac OS X'in desteklediği dosya sistemleri listesi daha çok BSD türü dosya sistemleri ve varsayılan dosya sistemi de HFS+. Linux dağıtımlarında doğrudan doğruya HFS+ desteği olmadığından, sonradan iş çıkartmasın diye bir USB diskimi UFS olarak biçimlendirmiştim.

Sonradan fark ettim ki, Apple Mac OS X'i hazırlarken UFS dosya sisteminde küçük bir değişiklik yapmış. PowerPC işlemcili eski Mac'lerde işlemcinin bitleri okuma yönü ile Intel işlemcilerdeki farklı. Birisi sağdan sola birisi soldan sağa okuyor. Apple'ın modifiye UFS'si de daima Intel ile ters yönde var saymış. Bu bir terslik değil, çok eskilerden Next işletim sisteminden alınan bir miras. Tabii Intel işlemcili Mac serileri için de bu var sayım devam etmiş. UFS biçimlendirilen USB'den bağlanan diskinizi Mac OS X'ler arası gezdirdiğiniz sürece sorun yok. Ama Linux'a bağlayıp UFS olarak bağladığınızda ilginç bir sorun çıkıyor.

mount -r -t ufs /dev/sdc2 /root/ufs-disk2

Yukarıdaki komut diski bağlıyor bağlamasına ama içerisindeki verilere erişemiyorsunuz. Okuma hatası alıyorsunuz. Ancak bu dünyanın sonu değil. Linux'daki mount komutunun UFS türleri arasında farklılıkları ayırt edebilmesi için parametre alma şansı var.

mount -r -t ufs -o ufstype=openstep /dev/sdc2 /root/ufs-disk2

Buradaki ufstype parametresi için ufs, ufs2, 44bsd, sunufs, openstep gibi seçenekler var. Yani Sparc işlemcili - ve aynı uyumsuzluğa aday - bir Sun OS bilgisayardaki UFS diski Linux'da bağlamaya çalışsak, benzeri sorunu görebiliriz; ama usfstype parametresi ile çözebiliriz. de.

Bakalım her seferinde bu kadar dert olmasın diyerek sanırım bu sefer diskin içeriğini kopyalayıp diski ext3 olarak biçimlendireceğim ve Mac OS X'de ext3 nasıl yazma / okuma bağlanır onu çözeceğim.

Apple iPhone 3G, bugün piyasaya çıkacakmış. Apple her ülkede nereden alınır konulu birer sayfa yapmıştı. Bugün kontrol ettiğimde Türkiye sayfası'nda Vodafone ve Turkcell'e bağlantılar gördüm. İki operatör daha önceden ön başvuru toplamışlardı. Ben de 16GB siyah bir iPhone 3G için başvurmuştum. Bakalım bugünlerde geri arayacaklar mı? Dememe kalmadı Turkcell'den "gelin dükkanlardan alın" diye bir SMS geldi.

Esas merak ettiğim şeylerden birisi de bu zaten. Apple olağan üstü bir pazarlama çalışması ile iPhone'un ABD satışlarını patlatmıştı. iPhone 3G için de önemli bir beklenti var. Gel gelelim bunun dünyanın bir sürü yerinde satışını organize ederken aynı başarı yok. Kitle iletişimine, televizyon reklamlarına, İnternet sitelerine ne kadar güvenirsek güvenelim, eğer bir malın yada hizmetin satışı bildiğimiz dükkanlardan yapılacaksa o zaman ikisi arasında bir uyum olması gerekli değil mi?

1995'den beri merak ettiğim şey nihayet oldu. Bugün itibarı ile ben de bir Mac kullanıcısıyım. Saat 20 sularında benim de bir Macbook Air diz üstü bilgisayarım var.

Henüz çok fazla kurcalama şansım olmadı. Ama şunu söyleyebilirim ki, kurulum dosyasını uygulamalar dosyasına sürükleyip bırakarak uygulama kurmak son derece zevkli. Önümüzdeki günlerde bir çok yeni maceramı buradan aktarıyor olacağım. Hedefim önce Mac OS X'e tam olarak alışmak ardından Mac OS X'in sanallaştırma aracı olan Boot Camp kullanarak aynı anda Pardus kullanmak olacak.