Dikkat eden olduysa, bu hafta sonu EMO Ankara Şubesi'nde Silverlight ve AJAX odaklı iki gün süren ücretsiz bir seminer oldu. Semineri de başka bir çok şeyin yanısıra MVP olan Daron Yöndem verdi. Seminer haberini alan birden fazla kişi "ne oluyor EMO, Linux ve özgür yazılıma desteğini mi çekiyor?" gibi benim pek de anlamlandıramadığım sorular sordu.
Öncelikle söyleyebilirim, seçim ile göreve gelen bir EMO Şube yöneticisi olarak, benim bildiğim ve gördüğüm kadarı ile EMO özgür yazılıma giderek artan seviyelerde destek çıkıyor. Geçtiğimiz hafta Kıbrıs'ta düzenlenen Ağ ve Bilgi Güvenliği Sempozyumu sırasında hem konuşmalarda (örneğin EMO Genel Başkanı Musa Çeçen'in açılış konuşması) hem de sunumlarda, ara sohbetlerde bunu memnuniyetle gözlemledim. Uzun yıllardan beri resmen özgür yazılımı destekleyen EMO'da artık yazılım sektöründe dahi olmayan kişilerin GPL'in ne olduğunu, bunun ekonomik ve politik açılımlarını bildiğini gördüm. Yani endişe edilecek bir şey yok.
Ama zaten bu tür bir seminerin verilmesine bakarak, ters bir şey bulmak da anlamsız. Ama hazır el değmişken, üç beş fikrimi ifade edeyim.
Şimdi EMO'nun özgür yazılım taraftarı olması, politik bir nedenle oluyor. Bu nedeni açacak olursak, en önemli bileşen herhalde özgür yazılımın felsefi duruşunun emeğin sömürülmesine karşı olması. Ne de olsa emeğin sömürülmesini engellerseniz, bizim politik olarak karşı çıktığımız hemen her şeyin, örneğin taşeronlaştırmanın tekerine çomar sokarsınız.
Bu temelden bakacak olursak, emeğin sömürülüp sömürülmediği hangi teknolojinin kullanıldığına bakmaz. Microsoft teknolojileri kullanarak özgür yazılım geliştiren ve özgür mikro ekonomiler tesis edenler de var, Linux ve özgür yazıllım temelli teknolojileri kullanıp emek sömüren de var. Bu son bahsettiğim sömürüler, zaman zaman özgür yazılımların özgür lisans sözleşmelerini dahi fütursuzca ihlal ediyor mu ediyor.
Öte yandan, diğer teknolojilerin nerede olduğunu bilmeniz de gerekli. Çünkü mühendislik alternatifleri bilmeyi gerektiriyor. Microsoft hiç mi teknoloji geliştirmiyor? Bunları bilmek görmek kötü müdür? Orada harcanan milyarlarca dolar ar-ge bütçesi hiç mi işe yaramıyor?
- Mesela söz konusu seminerdeki AJAX teknolojisini ilk kez 1998 yılında öne süren Microsoft Research'den bir araştırmacıdır. Outlook Web Access uygulaması yazılırken ortaya konmuştur.
- Ancak konuyu esas geliştiren ve kavram ispatlarını (Gmail ile) piyasaya süren ve yaygınlaştıran Google olmuştur.
- Herkes AJAX'ı Google buldu sanadursun, teknolojiyi (JSF bileşenlerinde) en olgun halde kullananlardan birisi de şaşırtıcı biçimde Oracle olmuştur.
- Sonra Oracle ne yapmıştır, elindeki teknolojiyi fazla satamadığını görünce Apache vakfına helal etmiştir, özgür yazılım olmuştur.
- Bunlara paralel olarak günümüzde AJAX için kullanılan en yaygın iki alt yapı API'si de (prototype ve scriptaculous) özgür yazılım olarak çıkmıştır.
Buradan hareketle, mesela biz Portakal Teknoloji'de TVQ adında bir süreç ve bu süreci destekleyen aynı adda bir yazılım geliştirmeye çalışıyoruz. Küçük bir yazılım. Ama özgür yazılımlara ek olarak kapalı yazılımları, örneğin Microsoft MSTS ürününü incelemek bize yararlı şeyler verecek. Aynı şekilde SCRUM dokümanı okumak da yararlı olacak. Önemli olan bunların birer yaklaşım olduğunu, birer teknoloji olduğu bilerek bakmak.
Özgür yazılımdaki özgürlük, sadece kapalı kod üreticileri tarafından üretilen at gözlüklerini değil, özgür yazılımı çok da derinlemesine düşünmeyenlerin ürettiği at gözlüklerini de sevmiyor. Hoş zaten yazılımı sadece iş yazılımı sanan insanların yaygın olduğu ülkemizde at gözlüğünden geçilmiyor.
EMO gibi, özgür yazılım taraftarı olduğunuzu açıkça beyan ederken, aynı zamanda Microsoft teknolojisini tanıtırken, anlatırken nasıl anlattığınız, nasıl gösterdiğiniz o nedenle çok önemli. Amacımız mühendislerin bu teknolojileri ve bu teknolojiler ile gömülü gelen, baskın olmaya çalışan tasarımları tanıtmak ise hiç bir terslik yok.
Tabii ki benzeri şekilde özgür yazılım teknolojilerin tanıtılması da önemli bir diğer adım. Her alternatifi tanıtmazsanız, o zaman bu şekilde idealist bir yaklaşımı gerçeklemekte sıkıntı yaşarsınız. Ancak EMO bunu zaten yıllardır yapıyor.
Tags: Özgür Yazılım EMO
